Historie

Vriendenkring Kapelstraat timmert al 50 jaar op zijn eigen bescheiden wijze aan de weg met de meest uiteenlopende wagens. In het begin van deze nog jonge eeuw verkeerde de vriendenkring in een tijdelijk dal met nog krap 25 leden. Inmiddels zijn ze weer terug met een grote actieve groep van tegen de 90 mensen, waarvan het grootste deel fanatiek mee timmert en bouwt. Ze waren er bij tijdens de allereerste tocht en wat hen betreft: op naar de honderd.

2010 - Smokkel in de grensstreek

Algemeen thema: Voor eeuwig vastgelegd Gedurende de eerste helft van de vorige eeuw werden tussen Nederland en België de meest uiteenlopende artikelen gesmokkeld. Aanvankelijk gebeurde dat nog vrij onschuldig en kleinschalig. Op diverse wijzen werden goederen de grens overgebracht, bedoeld om de moeilijke levensomstandigheden iets te vergemakkelijken. Dit veranderde dramatisch in de jaren ‘50 toen boter het meest winstgevende smokkelproduct werd. In de grensstreek ontspon zich een nietsontziend gevecht tussen douane en smokkelaars, waarbij de inzet van gepantserde wagens en kraaienpoten (hét smokkelaarssymbool) niet geschuwd werden. Met de invoering van de EEG (Europese Unie) verdwenen importheffingen en daarmee de smokkelaar, alhoewel... niet helemaal!

2009 - Scheepsdoop SS Belgenland

Algemeen thema: Pracht, Praal, Theatraal Het stoomschip de SS BELGENLAND was het grootste en meest luxueuze passagiersschip van Red Star Line en voer vele jaren op de transatlantische lijndienst tussen Antwerpen en New York. De SS BELGENLAND kon 2700 passagiers vervoeren en was 204 meter lang. In 1923 werd in de haven van Antwerpen de SS BELGENLAND onder enorme belangstelling in gebruikgenomen. Of was het 30 augustus 2009?

2008 - Water doet de palen rotten, die het drinkt dat zijn de zotten

Algemeen thema: Vol van water Dit bekende gezegde, dat zijn oorsprong vindt in de Middeleeuwen, werd veel gebruikt in de Brabantse steden. Het geeft aan dat het drinkwater in die periode vaak slecht van kwaliteit was en regelmatig diverse besmettelijke ziekten met zich meedroeg. Zoals de pest, buiktyfus en later ook cholera. Mensen dronken daarom liever bier en wijn. De rottende palen hebben betrekking op de houten funderingspalen, die in de Middeleeuwen werden toegepast. Deze werden met name door de fluctuerende grondwaterstanden aangetast, met als gevolg dat de bouwwerken verzakten. (Let wel: Het gezegde klopt eigenlijk niet helemaal; palen gaan juist rotten wanneer het beschermende water zich terugtrekt en de palen droog vallen).

2007 - Het Circus Jeroen Bosch
	Algemeen thema: Brabants Goud Fotoalbum klik hier

2006 - Van graan tot brood
	Algemeen thema: De Scheppende Mens Fotoalbum klik hier

2005 - De Broedertwist
	Algemeen thema: Eeuw na Eeuw Fotoalbum klik hier

2003 - Val van de Rebelse Engelen
	Algemeen thema: Met ganzeveer en penseel

2002 - -
	Algemeen thema: Wagenwielen en rooie ruggen

2001 - Met de snelheid van het geluid
	Algemeen thema: Horen, zien ....en weten

2000 - -
	Algemeen thema: karel’s kroon

1999 - Het geloof in de film

Algemeen thema: Niet zonder slag of stoot Het is 1920 en de kerken zitten vol in het overwegend Katholieke Eindhoven. Maar een gevaar loert om de deur. De eerste bioscoop is geopend en wat daar allemaal vertoond wordt, is zeker niet geschikt voor de meeste kerkgangers! Een keuringscommissie wordt dan ook snel opgericht om de onschuldige gelovigen te beschermen tegen deze verderfelijke taferelen. Maar steeds meer mensen raken gefascineerd door dit nieuwe medium. Het touwtrekken om het publiek is begonnen.

1998 - Ortelius Abraham, ontwerper van de eerste atlas

Algemeen thema: Brabants Faam Een jaar nadat Mercator zijn methode voor de projectie van de Aarde op een plat vlak introduceerde, publiceerde Abraham Ortelius de eerste moderne atlas, getiteld Theatrum Orbis Terrarum (theater van de wereld). Ortelius (1527-1598) was een maker en uitgever van land- en zeekaarten. In Antwerpen, destijds het middelpunt van handel en zeevaart, had hij zijn werkplaats. Het idee voor het maken van het Theatrum ontstond door de opdracht van de Antwerpse handelaar Hooftman. Deze vond het telkens oprollen van zijn vele kaarten onpraktisch en gaf Ortelius de opdracht zoveel mogelijk kaarten te verzamelen en deze als een boekwerk in te binden. Na zo’n dertig kaarten verwerkt te hebben, besloot Ortelius dit ook voor een breder publiek te gaan doen. De eerste versie van het Theatrum (1570) bevatte zeventig kaarten. Hoewel de kaarten door diverse cartografen gemaakt waren, heeft Ortelius elke kaart opnieuw getekend om ze een uniform formaat te geven.

1997 - Hebben is hebben en krijgen is de kunst

Algemeen thema: De Wonderlijke Wereld van Jeroen Bosch Hebzucht, een van de zeven hoofdzonden, is een geliefd thema van Bosch. Hij gebruikt het om de mensen aan te sporen het tegenovergestelde te doen: zich niet toe te leggen op het vergaren van vergankelijke zaken, zoals geld en goederen, maar ernaar te streven het eeuwige leven te verwerven, bijvoorbeeld door de behoeftige medemens te laten delen in de eigen welvaart. Met een combinatie van een aantal elementen uit verschillende werken van Bosch bracht onze wagen in 1997 een eigen visie op diens leefwereld tot uitdrukking: Een vrek verdedigde zijn eigendommen op zijn doodsbed, alsof hij ze kon meenemen. Midden op de wagen stond een grote toren, die macht en rijkdom symboliseert. Aan de ene kant daarvan werd de zucht naar het bezit van materiële zaken verbeeld - adel en geestelijkheid steken elkaar naar de kroon bij het verzamelen van kunst - en aan de andere kant betwistten mensen elkaar het bezit van de kennis van het maken van goud. Hebzucht leidt tot afgunst en tot ruzie. Titel van het schouwspel luidde "Hebben is hebben en krijgen is de kunst". Ook in deze tijd heeft het thema aan actualiteit niet ingeboet. De Vriendenkring Kapelstraat houdt u een spiegel voor. Herkent u uzelf in een van de figuren?

1996 - De slaap der Rede brengt monsters voort

Algemeen thema: Brabant in de steigers Dit jaar werd de 39e Brabantse Dag georganiseerd met als thema : Brabant in de steigers. Van de wagenbouwers werd verwacht dat zij gestalte zouden geven aan de verandering die plaats vonden in Brabant rond 1780-1830. Wij van de Kapelstraat kozen dit jaar het volgende onderwerp: De slaap der Rede brengt monsters voort Tussen 1797 en 1799 maakte de Spaanse kunstenaar Francisco de Goya (1746-1828) een serie prenten met de titel "Los Caprichos". Een van deze etsen kreeg de titel "de slaap der rede brengt monsters voort". Goya bedoelde hiermee te zeggen dat als je niet ook je verstand gebruikt, de menselijke verbeeldingskracht de meest verschrikkelijke dingen kan produceren. De rede moet de fantasie in toom houden. Wij hebben dit opschrift van Goya`s prent gekozen als motto voor de interpretatie van de vele veranderingen die in Brabant werden doorgevoerd in de periode 1780-1830. Vooral de Franse bezetters legden zich toe op het standaardiseren en registreren van een aantal zaken die tot dan toe niet of slechts beperkt regionaal waren geregeld : iedereen kreeg een achternaam die per gemeente werd geregistreerd en de burgerlijke stand; maat- en muntstelsels werden uniform gemaakt; grond werd beschreven in het kadaster, enzovoort. Een en ander werd in drie stappen uitgebeeld: de bedenker van de ideeën in zijn studeerkamer; zijn gedachtenkronkels; en de uitwerking van de hervormingen in de praktijk. De standaardisering en registrering van toen vormden de eerste stappen op weg naar de vergaande produktstandaardisering en persoonsregistratie van tegenwoordig, nu mensen en dieren allemaal een nummer hebben en zijn. De toenmalig maatregelen lijken zo redelijk, maar ergens moet de rede, voortgaans op de destijds ingeslagen weg, in slaap gevallen zijn met als gevolg de bureaucratische monsters die mens en dier in de moderne maatschappij belagen.

1995 - De strijd om de broek

Algemeen thema: Meiden en Mevrouwen Dit jaar kreeg de vrouw alle aandacht met het thema: Meiden en Mevrouwen. Onze Vriendenkring beeldde dit jaar het verhaal uit over De strijd om de broek. De strijd om de broek Wie is de baas in huis? De man of de vrouw? Anders gezegd: wie heeft thuis de broek aan? Meestal de man, zeker in vroegere tijden, maar er waren ook vrouwen die met de man de strijd om de broek aangingen. Met veel machtsvertoon probeerden zij de rollen om te draaien. Dat dit `draken` van vrouwen waren, spreekt voor zich. Een bekende uitbeelding van de `strijd om de broek` is de serie prenten van Jan de Wasser en zijn vrouw. Op de optochtwagen zijn scènes uit dit populaire beeldverhaal van de sullige Jan en zijn bazige vrouw Griet te boek gesteld. Jan, die na een korte vrijage met zijn Getrouwd is, wil dat zij zijn eten klaarmaakt en opdient, maar Griet blijft liever lui in de stoel zitten. Uit kwaadheid grijpt Jan een schop en een tang om haar te laten voelen waar het op staat. Verongelijkt neemt Griet het initiatief over en dwingt Jan zijn broek uit te trekken. De rollen zijn omgekeerd. Nu moet Jan voor het huishouden zorgen en krijgt hij op zijn donder als er wat aan het eten mankeert. Griet heeft voortaan de broek aan. Niet iedere man wil met de vrouw de strijd om de broek aan gaan. Sommige laten hem al bij het minste of geringste zakken.

1994 - Van den Mollenfeesten

Algemeen thema: Te gek voor woorden Ook dit jaar waren we weer van de partij. Het thema was : Te gek voor woorden. Wij hebben dit jaar het verhaal Van den Mollenfeesten uitgebeeld. Van den Mollenfeesten 'Van den Mollenfeesten' is een bekend rederijkersgedicht van Antonis de Roovere. Een gedicht over de bode van de Opperste Koning, de Dood, die is uitgezonden om alle mensen, zonder onderscheid van rang of stand, uit te nodigen deel te nemen aan het feest van de mollen onder de grond. Enigszins angstig voor wat hen te wachten staat, nemen zowel paus als keizer, non als meisje van plezier, arm als rijk deel aan de stoet, marcherend van het licht naar de donkere paden van het mollenland. Na de bekoring van de dodendans vallen uiteindelijk alle verschillen weg, wanneer ieder op zijn beurt naar het land van de 'mollen' gaat. Tot op de dag van vandaag is dit de ironie van het lot. We hebben de volgende taferelen uitgebeeld: de uitnodiging voor het mollenfeest, de dodendans en de gang naar het land van de mollen.

1993 - Van Relieken en Aflaten

Algemeen thema: Drie eeuwen heren D e 36e Brabantse Dag had als thema: Drie eeuwen heren. Wij gaven dit jaar gestalte aan het onderwerp: Van Relieken en Aflaten. Van Relieken en Aflaten In de middeleeuwen was het verkopen van aflaten algemeen gebruikelijk. Aflaten hadden tot doel: het verkrijgen van kwijtschelding of strafvermindering in het hiernamaals voor zonden die tijdens het aardse leven begaan waren. De opbrengsten werden o.a. aangewend voor de bouw van het St. Pieter en andere kathedralen te Rome, maar ook om de kas van het bisdom, de parochiekerk, de kloosterorde of de eigen zak te spekken. Professionele aflaatverkopers, de bedelmonniken, verwierven zich hiermee een treurige faam. Handig wisten zij zich in te spelen op de reliekverering en het volksgeloof in vaak dubieuze mirakelen. Dit, gecombineerd met de afloop van zonden door schenkingen en legaten maakte van veel kloosters kapitaalkrachtige instellingen. Een en andere was mede oorzaak van de grote kerkhervorming van onder meer Luther en Calvijn in de 16e eeuw. In de optocht hebben we getracht van deze middeleeuwse toestanden een indruk te geven. Rechtsboven is te zien hoe de geestelijke vader van de wagens (Johan van Bree) hem in gedachte had. Hierboven kun je zien hoe de wagen langzaam gestalte krijgt.

1992 - Intocht van Rubens
	Algemeen thema: In de ban van Europa Het thema voor deze 35e Brabantse dag was : In de ban van Europa. Dit jaar sleepten we maar liefst drie prijzen in de wacht: 2 individuele prijzen voor Jan van Mierlo en Nadine van Lierop. Tevens bereikten we de 3e plaats voor wagenbouw. Hieronder is te zien hoe deze wagen tot stand kwam.

1991 - Reis naar de maan

Algemeen thema: Op het breukvlak van twee eeuwen De 34e Brabantse Dag alweer. Het thema van het jaar had betrekking op de ontwikkelingen rond de eeuwwisseling (1880 - 1910) : Op het breukvlak van twee eeuwen. Vooral op technisch gebied is er veel gebeurd in deze tijd. Wij van de Kapelstraat kozen voor het onderwerp Reis naar de maan. Reis naar de maan Jules Verne (1828-1905) heeft diverse romans geschreven over wonderbaarlijke reizen, waarin uitvindingen verondersteld zijn die in een aantal gevallen weinig afweken van de huidige reële mogelijkheden. Wij zouden het tegenwoordig science fiction verhalen noemen. Zo schreef hij onder meer "Reis naar de maan", een verhaal dat door ons in beeld gebracht werd. Een aantal welgestelde avonturiers heeft het plan opgevat om een vlucht naar de maan te ondernemen. Een en ander moet worden gerealiseerd door middel van een superkanon van 900 voet lengte, waarmee een projectiel van 10000 kg naar de maan geschoten zal worden. Dit projectiel, een soort ruimteschip van 9 voet breed en 12 voet hoog, zal plaats moeten bieden aan de eerste maanreizigers. In de optocht werd het projectiel getoond terwijl er ondertussen verhitte discussies plaatsvinden tussen voor en tegenstanders van de onderneming.

1990 - De Bokkenbonen
	Algemeen thema: Verzinsels & Vertelsels Dit jaar werd voor de 33e keer de Brabantse Dag georganiseerd. Het thema was Verzinsels en Vertelsels. Wij hadden als onderwerp : De Bokkebonen. Hiernaast ziet u een afbeelding van het ontwerp voor de wagen. Het is elk jaar weer spannend om te zien hoe dit ontwerp gerealiseerd wordt. Hieronder ziet u hoe het er op de bouwplaats aan toe ging.